Öyle değilse de, bilgi iyidir, okuyunuz.

Apache, güzel(!) bir web serveri. Bir sürü de ayarı mevcut.

Burada bahsetmek istediğim konu, genel olarak hangi 3 ü 5 yapacağınız, hangi 200 yerine 50 yazacağınız ile ilgili değil. Yani hesapsal ayarlardan bahsetmeyeceğim. O apayrı ve ihtiyaca yönelik bir konu çünkü.

Peki bunlardan bahsetmeyeceksemne manası kaldı bu yazının?
Şöyle ki, Apache de performans ayarı yapmak istiyorasnız, hali hazırda yoğun çalışan bir veya birkaç apache web serveriniz olduğu yorumunu çıkarıyorum. Burada Sayısal değerler sistemden sisteme değişiklik göstermekte. Benim bir uygulamam session ve mysql bağlantısı bile kullanmadan, yoğun çalışıyorsa bu ayrı bir durum ve ayrı bir optimizasyon gerekiyor, veya veya veritabanı ve statik içerik durumu yoğun ise bu ayrı bir optimizasyon gerektiriyor.

Ben burada sadece bakış açısını izah etmeye çalıaşcağım.

Bu noktada bazı denemelerimiz oldu bunları paylaşmak isterim.

Apache istekleri karsılarken statik veya php isteklerinde, gelen isteklerin sayısıyla birlikte parabolik olarak artan bir grafik çiziyor. gelen istek arttıkça, makina load’u artarak artıyor ve bir süre sonra sistemi kitleyebiliyor. (%95 kitliyor emin olun.)

Statik dosyalar (Resimler, css, js, vb..)

Apache php isteklerini normal bir şekilde verirken, statik içerik devreye girdiğinde içeride açtığı portları iyi yönetemiyor. Bir web sitesinin bir sayfasında genelde 1 php isteği, 40-50 tane de statik içerik isteği oluyor. Bu noktada apache den dolayı saçlarımız dökülmeye başlıyor.

Statik içerik ile ilgili noktada cache için EXPIRES headeri göndermek ilk yapılacak şey olabilir.
Browser bir içeriği cachelese bile o dosya değişmiş mi diye server a soruyor. Bu noktada bu sorgu da request olarak bir maliyet oluşturuyor. Expıre cache i ile server browser a bu dosyaya verdiğiniz süre kadar değişmeyeceğinin garantisini veriyor, ve dosyalarınız değişmeyeceğinin teyidi alındığından browser o dosya cacheinde varsa, server a hiç sormuyor.

Bir değişiklik durumu için ise, statik dosyalarınızın sonuna ?time=2938748292 şeklinde bir timestamp koyarak çekmesini sağlyabilirsiniz. Örneğin bir dosyanız var ve normalde adı header.jpg . Siz bubunu EXPIRES ile cachelemesini söylerseniz, değiştirseniz bile browser eski dosyayı yeni gibi gösterecektir. Bu noktada siz isteği header.jpg?t=23984729493 şeklinde gönderirseniz, ve dosyanızı değiştirdiğinizde , bu timestampı da değiştirirseniz, veya dosya ismine bu timestampı kaydederseniz, browser cachelediği eski dosyayı bulamayacağından, yeni dosyayı çekmiş olacaktır.

Anlatmak istediğim, siz bir dosya değiştirmedikçei sayfanıza bir kere gelen kişi, 2. sorgudan itibaren gereksiz request göndermemeye başlayacak. 1 sayfa ilk açılışta 45 statik + 1 php = 46 request dersek,2. requestten itibaren 1 requeste inecektir. Bu da CİDDİ avantaj olacaktır.

Apachedeki gereksiz modüller

Apachenizde kullanmadığınız yani gereksiz modüller açık olabilir. Bunları kapatın. Neyi kullanıp neyi kullanmadığınızı araştırmanız biraz zzaman alabilir, ama bunların da küçük de osla bir miktar etkisini görürsünüz.

Apache .htaccess desteğini kapatın

.htaccess dosyaları çeşitli server ayarlarını yapabildiğiniz dosyadır. Buna ihtiyacınız yoksa, htaccess desteğini direkt kapatın. İhtiyacınız varsa da httpd.conf seviyesinden genel olarak yapmaya özen gösterin. Yani imkan varsa hiç kullanmayın. Ama zend framework gibi frameworkler mod_rewrite vb modüllerine ihtiyaç duyuyor diyorsanız da httpd.conf seviyesinden de ihtiyazınıcı görebiirsiniz. (Tabi ki yönetimi daha zor oluyor haliyle)

Apache htaccess desteği varsa, her requestte isteğin gittiği php dosyasına kadarki klasör ailesinde (örneğin /usr/local/php/deneme/example/html/index.php php sayfasına gelen requestte, sırasıyla usr, sonra local sonra php sonra deneme sonra example sonra html klasörlerinin içinde) .htaccess dosyası var mı? varsa load et kuralları çalıştır işlemini yapıyor. bu da tekil bir isteğin gecikmesine sebep olabiliyor. Bunu da kapatmanız sizi pembe bir gökyüzüne kavuşturmayacak ama bir miktar avantaj sağlayacaktır.

Bahsetmek istediğim daha çok şey var fakat, amaç burada bakış açısı olarak, kendinizi bilgisayar yerine koyarak düşünmektir. Böyle yaparsanız, belirli seviyeye kadar performansı artırabiirsiniz. Belirli seviye dememin sebebi ise, ileride bazı performans ihtiyaçlarınıza apachenin yeterli olmayacağını farkedeceksiniz. Bu zaman ise, apache’nin yerine ne koymamız gerektiğini konuşuruz.

Ben şu aşağıda bahsedeceğim tagleri ilk defa gördüm, bakalım siz biliyor musunuz?

<em>Emphasized text</em>
<dfn>Definition term</dfn>
<code>A piece of computer code</code>
<samp>Sample output from a computer program</samp>
<kbd>Keyboard input</kbd>
<var>Variable</var>
<cite>Citation</cite>

Birinci Tarayıcı Google Chrome!

Google analytics’ten edindiğim verilere göre, dubluve.net’i ziyaret eden kullanıcıların en çoğu(yarısı) google chrome kullanmakta. Aşağıdaki tabloda en çok kullanılan 4 browser ve bunların yüzdelerini vermek istiyorum.

Dubluve.net in yazılım ve araştırma ağırlıklı içeriğinin hitap ettiği kesime benzer kesim için bilgiye ihtiyacınız olursa faydalanılabilir diye düşündüm.

Test ortamınızda dönen HTTP response kodlarına göre nasıl davranacağınızı ayarlayabilmeniz için size ortam sağlamış oluyor.

Örneğin 200 OK yanıtı veren bir istek yapmak istiyorsam, httpstat.us/200 yazmam yeterli. Yanıtlar da şu kalıpta dönüyor ;

HTTP/1.1 {status code} {status description}
Content-Type: text/plain
Content-Length: {something}
{any custom response headers}

{status code} {status description}
{list of any custom response headers we added}

sadece 100 ve 101 isteklerini veremeyeceğini belirten bu sistem, umarım ilgili konularda işinize yarayacaktır.

Aşağıda basit bir CURL isteği yapabilmek için gerekli kodları göreceksiniz. Bunun ile örneğin www.google.com’u request ederseniz, ilgili sayfanın içeriğini alabileceksiniz.
Yanlarında comment ile açıklamalarını yazdım

$temp = array("a"=>1, "b"=>2);
$postdata = http_build_query($temp);

$ch = curl_init();
curl_setopt($ch, CURLOPT_POST, true); //POST Metodu kullanarak verileri gönder
curl_setopt($ch, CURLOPT_HEADER, false); //Serverdan gelen Header bilgilerini önemseme.
curl_setopt($ch, CURLOPT_URL, "http://www.domain.com"); //Bağlanacağı URL
curl_setopt($ch, CURLOPT_POSTFIELDS, $postdata); //POST verilerinin querystring hali. Gönderime hazır!
curl_setopt($ch, CURLOPT_RETURNTRANSFER, true); //Transfer sonuçlarını return et. Onları kullanacağım!
curl_setopt($ch, CURLOPT_TIMEOUT, 20); //20 saniyede işini bitiremezsen timeout ol.
$data = curl_exec($ch);
curl_close($ch);

echo $data;

NOT : php_curl php eklentinizin açık olması gerekiyor. php.ini’de yer alır kendisi. Wamptan sırayla Wamp simgesi -> PHP ->PHP extensions-> php_curl a tıklayarak açabilirsiniz. Ya da php.ini nize ekleyebilirsiniz.

Bir hizmet sağlayıcı tarafından merkezi olarak sunucu üzerinde barındırılan bir yazılım uygulamasının; birden fazla kişi/kurumun kullanımına sunulması işe dağıtımını sağlayan modeldir. Tamamen SaaS, Servis sağlayıcılar tarafından sunulmaktadır. Bu şu demektir: müşteri olarak işletme ve operasyonel maliyetlerden kurtulmak ve sadece ihtiyacınız kadar olanı için düşük maliyetli ama kaliteli hizmet almak. Hazır paket bir programa yapılan yatırımın toplam sahip olma maliyetini analiz edersek şu gerçeği açıklıkla görürüz; eğer bu şemsiyenin altında sabit ve esneklik açısından zayıf bir programla yola çıkmışsanız yakın gelecekte sıklıkla olası ihtiyaçların değişmesinden ötürü farklı bir paket programa yapılacak geçiş maliyetlerinin yüksek olması gibi gerçeklerle karşılaşılacağından ötürü bu yatırım modelinin çöpe gideceğini söylemek mümkündür. Rekabetin ve iş kurallarının ivmelendiği yeni ekonomik düzende çevikliğin kurumlar için vazgeçilmez bir hayatta kalma stratejisi olduğunu düşünebiliriz. SaaS modeli, şirketlerin ticari olarak lisanslama yolu ile kendi iç bünyelerinde barındırdıkları ve işlettikleri yazılımların yüksek ön maliyetli ve kompleks yapılarına alternatif olarak düşük maliyetli bir şekilde aynı avantajlara ulaşmayı sağlar. Herhangi bir web sayfasına nasıl ulaşıyorsanız bu yazılıma da web üzerinden bir istemci olarak yine aynı şekilde ulaşmamız mümkündür. Sahip olmanız gereken tek şey ise yalnızca o servisi almanızı sağlayacak bir hesap. İşte bu aşamada SaaS yazılımlarının ücretlendirilmesinin de farklı olduğunu söylemek gerekiyor. Bu teknoloji sayesinde geleneksel lisans satın alma durumu yerini kullanıcı hesaplarına bırakıyor. İşin daha cazip yanıysa şu: ücretlendirme de kullanım miktarınıza bağlı olarak yapılabiliyor. Yani uygulamaları ne kadar kullanıyorsanız, o kadar ücret ödeyebiliyorsunuz.

SaaS modelinin temel özelliklerini sıralarsak;

• Ticari olarak sunulan yazılım uygulamasının ağ tabanlı erişim ve yönetim.
• Her müşterinin kendi lokasyonu yerine merkezi olarak yönetilen aktiviteler ile müşterilerin aktivitelere uzaktan web üzerinden her an bağlanabilme imkanı.
• Uygulamanın one to one ilişki yerine one to many vasıtası ile (tek seferlik, çoklu kullanıcı mimarisi) sunulması ile gelen fiyatlama, ortaklık, yönetimsel avantajlar.
• Merkezi güncelleme, merkezi güvenlik uygulamaları ile gelen kolaylık.

SaaS Teknolojileri ve Kurumlara sağladığı avantajlar;

• Sunucu maliyetleri azaltılır.
• Teknik bakım ve uygulama geliştirme maliyetleri azaltılır.
• Güncelleme işlemleri ve maliyetleri sıfırlanır.
• Lisans maliyetleri sıfırlanır.
• Kullandığınız süre ve kullanan kullanıcı sayısı kadar ödeme.
• Hizmeti dünyanın her yerinde alma imkânı.
• Güvenlik maliyetleri sıfırlanır.

SaaS ve son kullanıcıya sağladığı avantajlar;

• İnternet bağlantısının olduğu her yerden ve her zaman uygulamanıza ulaşma imkânı.
• Kullanıcılar arasında dosya ve bilgi paylaşımı imkânı.
• Matbu evrak maliyetlerinin ve kargaşasının sıfırlanması.
• Tüm yazışmaların ve bilgilerin online ortamda barındırılması ve yedeklenmesi.
• Online dokümantasyon arşivleme imkanının olması.

Hizmetin son müşteriye sunulması ve maliyeti;

• Hizmet internet aracılığı ile sunuluyor.
• Hizmet son müşteriye sıradan web tarayıcıları ile sunulmakta.
• Hizmetin bedeli aylık veya yıllık kullanıcı sayısı ve alınan hizmetler bazında hesaplanır.
• Kullanıcı sayısı azaldığında, maliyet azalır.

Bu yazı bir arkadaşımın sitesinden alıntıdır.

Bulut yapıda bir sistemde olması gereken, büyük sistemin içindeki küçük parçaların birbirinden bağımsız yapıda çalışabilir olmasıdır. Bir web bulutunda, siz yeni bir uygulama (aplication) serveri eklediğinizde sisteme, onu ayarlamakla, onu sisteme monte etmekle uğraşmamalısınız. İçine yazılımlarınızı yüklemeyle, ayarlamayla vakit harcamamalsınız. Başka bir örnekle; bir mail serveri eklediğinizde sisteme, onun bulut sistem tarafından otomatik olarak kullanabilir hale gelmesidir asıl amaç.

Türkiyede ise sanal sunucu oluşturmayı bilen , ve kendine sanal sunuucu kurmayı bilen herkesin ağzında bir bulut terimidir uçup gidiyor! Vmware, Virtualbox, vb.. gibi sanal sunucu oluşturabilen programlar ile, insanlar sanki birer bulut inşa etmiş gibi telafuzlar ediyor. “Biz bulut bilişime geçtik..” Bulutun B sini bile oluşturmaz bu, çünkü bulut dediğiniz, sanal bir sunucu oluşturma sihirbazından ibaret değildir. Bu sisteme 2 TB bir harddisk taktığınızda bütün bulutun storage kapasitesinin 2 TB artmasıdır bulut bilişim. Veya X no’lu uygulama serverinizde bulunan bir hesabı küçük bir işlemle Y no’lu uygulama serverinden sunabilmenizdir.

Bulut bilişimi inşa etmek kolay bir işlem değildir. Fakat keskin avantajları vardır. Sistemleri birbirinden ayırma, her sunucunun sadece belirli bir işe odaklanmasını sağlamayı sağlar. Ki bu da, her işe has durumların , kendine has optimizasyon sonuçlarını beraberinde getirir. Örneğin bulut olmayan yani sadece tek bir web server’i düşünün. İçinde mysql ve php var. Bu ikisi birlikte çalışırken hem read hem de write oranı yüksek bir IO grafiği elde edersiniz. Fakat bunları ayrıdığınızda, yani mysql ve php ayrı serverlar olduğunda, php nin çalıştığı kısmı read gücünü optimize ederek artırabilir, mysql tarafında da write konusunda geliştirme yaparak üstel bir şekilde performans artışı gösteren bir optimizasyon yapabilir hale gelirsiniz. Bu da gerçek buluta giden yolda elde edeceğiniz yegane karlardan biridir.

Herkesin ağzında bir bulut bulut, kelime eriyip gitmesin diye bu yazıyı yazma gereksinimi hissettim. Bulut demek, sanal bir sunucudan ibaret değildir!

Iframe kullanırken bizim zaman zaman karşılaştığımız sorunlar mevcut, bunlardan bahsetmek isterim.

Öncesinde kısaca iframein çalışma mantığını ve küçük bir kullanım örneğini verelim.

Bir sayfa içinde 3rd party bir uygulama çalıştırmak istiyorsunuz fakat bunu browser aracılığıyla çağırmak istiyorsunuz. Bu noktada sayfanın ortada gözüken kısmına farklı bir URL si olan bir iframe yerleştiriyorsunuz.
İşte tam bu noktada internet explorer için bir daha düşünün! Eğer iframe ile açtığınız url deki site içinde session kullanacaksanız, internet explorer bunu cookie’sine yazdmayı kabul etmeyecektir. Bu durumda her refresh için, yeni bir oturum oluşmaı durumu olacak + işinizi halledememiş olacaksınız. (Muhtemelen aynı sayfa içindeki farklı bir URL den gelen cookieleri kabul etmeyen bir yapısı var)
Bu yüzden bu size bir çözüm olmayacaktır.

diğer bir kullanım örneği şu olabilir;

Bİr listeleme sayfanız var. Bir de sayfayı yazdırma (print etme) tuşunuz var. Print ettiğiniz şey, yazıcı dostu bir sayfa olmalı. Yani farklı bir sayfa. Buna ek olarak da, her browserin print için farklı bir politikası var. Bazısı o window.print() metoduyla birlikte ilgili sayfayı yeniden açıyor, bazısı yeni tabda açıyor, bazısı hemen printer ekranını da açıyor, bazısı önizleme yaptırıyor, bazısı yaptırmıyor, vb.. Bunları iframe ile bir standarda oturtabilrisiniz. Mevcut sayfanızın yazıcı dostu halini farklı bir URL olarak yazılımınızda ayarlayın. Daha sonra ilgili sayfa içinde bir adet gözükmez iframe oluşturun (style=’visibility:hidden;’) Print tuşuna basınca da , bu iframei idsinden bulup URL kısmını yazıcı dostu sayfanız olarak set edin. Yazıcı dostu sayfanızın sonunda da, < script>window.print() ekleyin. Artık tüm tarayıcılarda ortak davranan bir print metodu elde etmiş oldunuz.

Umarım faydası olur.

Birkaç tane istek geldi bugüne kadar fakat bunları değerlendirmedik. Fakat, bu yönde bir istek oluşumu artmaya başlayınca biz de yukarıda belirttiğimiz şekilde böyle bir hizmeti verebileceğimizi düşündük.

Bizimle iletişim kurmak için lütfen iletişim sayfamızı ziyaret ediniz.

//Php 5.4'ten önce
< ?php
$array = array(
    "key1" => "value1",
    "key2" => "value2",
);

// PHP 5.4 'ten itibaren
$array = [
    "key1" => "value1",
    "key2" => "value2",
];

Ayrıca geri döndürdüğü (return değeri) array olan fonksiyonlarda da eskiden uğraştığımız ilk önce değişkene atama çilesi, php 5.4 ile bitmiş olacak.
Artık fonksiyon çağırdıktan sonra doğrudan köşeli parantez ile istediğimiz indisi alabiliriz.

Not : Bu durum optimize çalışmayan metodlar, fonksiyonlar yazmanıza sebep olabilir, bu konuda sistemin gereksiz enerji harcamamasına dikkat ediniz.

< ?php
function getArray() {
    return array(1, 2, 3);
}
// php 5.4'ten önce
$tmp = getArray();
$secondElement = $tmp[1];

//PHP 5.4'ten itibaren
$secondElement = getArray()[1];

// veya
list(, $secondElement) = getArray();
?>